Chợ phiên - niềm vui và nỗi nhớ

Mỗi lần đi là một lần thêm nhớ. Cái nhớ, từ màu sắc quần áo của bà con mỗi dân tộc đến vị chén rượu ngô cay nồng, mùi khói mờ mịt của chảo thắng cố lẫn màu sương trong ngày đông lạnh sắt. Có lẽ nên gọi chợ phiên ở miền cao nguyên đá này là những phiên chợ của niềm vui và nỗi nhớ?

>> Sắc màu chợ phiên trên cao nguyên đá / Phiên chợ biên cương 

>> Phiên chợ tất niên độc đáo xứ Đoài / Đầu năm đến với chợ phiên Tổng Cọt / Phiên chợ rơm đầu xuân

Sắc màu chợ phiên - Ảnh: H.TR.

Với những người dân vùng cao nguyên đá, chợ phiên là một phần không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật. Những phiên chợ họp theo phiên vào ngày cuối tuần thứ bảy hay chủ nhật như chợ Quyết Tiến, chợ Đồng Văn... Hoặc họp theo phiên cách 6 ngày một, mà khi phiên sang tuần dương lịch 7 ngày, hụt đi mất một thành ra cái tên “chợ đuổi”, như chợ Lũng Phìn, chợ Phó Bảng…

Những phiên chợ có sức cuốn hút đến lạ kỳ. Cuốn hút từ người già, người trẻ, đến đám con nít và lây sang cả du khách dừng bước nơi này.

1. Với lũ trẻ, sự cuốn hút của chợ là những món hàng đầy màu sắc, hay những món ăn trong làn khói bếp thơm nức mũi tỏa ra từ góc quầy hàng. Đó có thể là một bát phở, từ mùi đến vị đều không giống những món ăn mẹ nấu hằng ngày. Hay chỉ là một cây kem vàng óng mà cô bé tần ngần mãi trước khi quyết định mút cái đầu tiên. Nửa như muốn ăn, nửa như vẫn tiếc muốn giữ lại.

Còn với các chàng trai, cô gái, ngày chợ phiên là dịp để xúng xính quần áo đẹp, đi xem đồ mới và tìm một nửa tình yêu. Nhà xa, cách huyện hơn 10 cây số, Tráng Thị Tím đi chợ Mèo Vạc một mình. Cô gái mới hai mươi tuổi này hồn nhiên lắm, cười tươi trước ống kính và không quên dặn nhớ gửi lại ảnh cho em. Ở một góc chợ khác, mấy cô bé đang túm tụm với nhau, cùng ngắm chiếc điện thoại mới của bạn.

Cuộc sống hiện đại đang xóa dần khoảng cách không gian. Chiếc xe máy, cái điện thoại giờ cũng gần gũi như con ngựa và cái muôi gỗ trong nhà…

Xem điện thoại mới của bạn - Ảnh: H.H.M.

2. Cánh đàn ông đến chợ thì có khác. Ngoài mua bán hàng hóa cho gia đình, điều quan trọng không kém là gặp được bạn bè và cùng nhau uống đôi bát rượu. Đến chợ phiên, Giàng Mí Dứ gặp được ông thông gia, hai ông bố cùng con trai con gái nay đã là dâu rể hai nhà, và bên cạnh là cháu đích tôn. Buổi chợ trở nên đầm ấm như ngày gặp gỡ gia đình.

Từng nhóm các ông ngồi kề bên nhau. Bơ rượu cứ đong đầy vơi mãi, câu chuyện tưởng chừng chẳng bao giờ cạn. Càng thêm chuyện là càng thêm vui. Cho mãi đến khi ngất ngây say. Say ở chợ cũng chẳng phải lo, vì chồng có say đã có vợ đưa về.

Cái lý của các bà vợ người Mông thật ra rất đơn giản. Chồng mình nếu có nhiều bạn thì đến chợ sẽ gặp gỡ nhiều. Câu chuyện xã giao hay bạn bè thăm hỏi ở vùng cao luôn kết nối bằng chén rượu. Nếu chồng ít bạn thì sẽ mời ít hoặc là được mời ít thì làm sao có thể say. Và theo cách đó, thước đo thành công về ông chồng trong quan hệ xã hội được các bà vợ chấp nhận và cho phép đến mức say mà không phải lo lắng gì.

Nếu say quá thì nằm luôn bên đường mà ngủ. Vợ vẫn kiên nhẫn ngồi bên cạnh, tranh thủ thêu vải, xe sợi hay sửa áo… Bao lần gặp hình ảnh các cô, các chị đợi chồng bất kể trưa hay chiều, nắng hay gió, lần nào tôi cũng liên tưởng tới các chị em, bạn bè ở thành phố. Và rồi hiểu ra rằng đó cũng là một phần đặc trưng khác biệt về văn hóa cuộc sống.

Giàng Mí Dứ gặp ông thông gia ở chợ Mèo Vạc, cùng con trai, con dâu và cháu nội - Ảnh: H.H.M.

Chia sẻ hơi ấm bên nồi thắng cố - Ảnh: H.TR.

3. Đến Hà Giang mà bỏ qua chợ phiên thì hẳn là thiếu sót lớn. Mọi nét văn hóa đời sống dường như đều hội tụ đủ cả ở đây. Cái cảm giác tự cho mình lạc vào một không gian nho nhỏ, xa lạ và rất ngỡ ngàng. Mọi hình ảnh đều mới, ánh mắt du khách cũng lấp lánh như trẻ thơ.

Mỗi lần đi là một lần thêm nhớ. Cái nhớ từ màu sắc quần áo của bà con mỗi dân tộc, đến vị chén rượu ngô cay nồng, và nhớ mùi khói mờ mịt của chảo thắng cố lẫn màu sương lẫn cái nhớ khi khẽ rùng mình trong ngày cuối đông lạnh sắt.

Những cái nhớ gộp lại khiến những bạn trẻ yêu xê dịch đầu năm rồi đã tổ chức triển lãm ảnh “Thương nhớ Đồng Văn” tìm tặng cho bà con những tấm ảnh mình chụp được trên đường "phượt". Mới đây là thời khắc đón năm mới với “Phiên chợ cuối năm” với mục đích tặng 1.000 cuốn lịch năm mới 2013 với các phiên chợ sắc màu cho đồng bào Mông, Dao, Hán, Tày, Nùng, Hoa sinh sống ở khu vực cao nguyên đá Đồng Văn.

Những cuốn lịch in bằng chính hình ảnh được các bạn chụp trong những chuyến đi, đồng thời có đánh dấu rõ đặc biệt cho các ngày có phiên chợ lùi ở Hà Giang.

Có lẽ nên gọi chợ phiên ở miền cao nguyên đá này là những phiên chợ của niềm vui và nỗi nhớ?

Cả gia đình có dịp được chụp ảnh "miễn phí lấy liền" - Ảnh: H.TR.

Và cùng xem ảnh, chia sẻ những niềm vui - Ảnh: H.TR.

HOÀNG HÀ MAI – TTO

Vẻ đẹp nơi địa đầu đất nước

Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) hiện lên như một bức tranh với hình ảnh thiên nhiên kỳ vĩ và một cuộc sống tuy còn nghèo khó nhưng đầy chất thơ.

Cột cờ Lũng Cú, biểu tượng của chủ quyền quốc gia, nơi địa đầu tổ quốc.

Công viên địa chất cao nguyên đá Đồng Văn có diện tích 2.350 km2, gồm 4 huyện: Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, độ cao trung bình 1.400-1.600 m, nơi tập trung nhiều loại hình di sản, nổi bật là di sản địa chất và di sản văn hóa.

Địa hình hầu như chỉ thấy núi đá (80% diện lộ đá vôi), mùa đông nhiệt độ nơi đây có lúc xuống đến 1 độ C, nhưng mùa hè nóng nhất chỉ khoảng 24 độ C.

Chợ Đồng Văn, một nét rất riêng của vùng dân tộc thiểu số.

Chợ là nơi giao thương, trao đổi hàng hóa chủ yếu của người dân tộc H'Mông.

Vườn trong lòng đá.

Bánh làm bằng bột ngô truyền thống là món ăn ưa thích của người H'Mông tại đây.

Nguồn nước tại cao nguyên đá hạn hẹp. Người dân sống quyện với đá để dựng nhà, trồng trọt, khoét đá tìm dòng nước ngọt, thậm chí phải khoét đá tạo thành bể chứa nước sinh hoạt.

Trẻ em, người già đều quen với việc gùi củi.

Vào thời điểm này, mùa hoa tam giác mạch nở, cao nguyên Đồng Văn hiện lên đẹp kỳ vĩ.

Đầu tháng 12/2010, người dân Đồng Văn chính thức đón bằng công nhận cao nguyên đá Đồng Văn gia nhập công viên địa chất toàn cầu.

Thanh Hà - Vnexpress

Một thoáng Hà Giang

Vượt qua Cổng Trời, chạm đất Hà Giang - mảnh đất có khí hậu quanh năm mát mẻ, dễ chịu với nghề trồng rau xanh, hoa tươi nổi tiếng. Từ đây nhìn xuống vùng đồng bằng nằm giữa cao nguyên, phố núi, lắng nghe câu chuyện của Cao nguyên đá Đồng Văn.

 

Một thoáng Hà Giang VIEW SLIDE SHOW DOWNLOAD ALL

Núi đôi Quảng Bạ

Đường lên Hà Giang đẹp như dải lụa đào

"Đường mây hun hút mùa đông cạn"

Phố núi ngập sắc hoa Tam Giác Mạch

Cùng mua sắm ở chợ phiên Đồng Văn

Một góc buôn bán gia súc ở chợ phiên Đồng Văn

Những ruộng hoa màu dưới chân núi đá

Phố núi quanh co, phố núi mờ sương

Thung lũng hoa Tam Giác Mạch

Mẹ và con

Trần Thị Thanh Tâm (Vnexpress)

http://canhdepvietnam.blogspot.com/

Cao nguyên mùa hoa tam giác mạch

Loài hoa bé li ti trắng phơn phớt hồng đặc trưng của vùng Đông Bắc (Hà Giang) đang nở rộ trên các cánh đồng, sườn núi. Các em nhỏ thơ thẩn dạo chơi, còn các cặp đôi uyên ương tìm đến chụp ảnh.

Đường lên cao nguyên đá Đồng Văn thuộc địa phận xã Sủng Là, Đồng Văn (Hà Giang), hoa tam giác mạch đang nở rộ khắp hai bên sườn núi.

Loài hoa đặc trưng của các tỉnh miền núi phía Bắc này thường nở vào dịp tháng 10 hàng năm, thu hút đông đảo bạn trẻ từ đồng bằng tìm đến.

Tam giác mạch có đặc điểm màu trắng lại xen một chút phơn phớt hồng.

Vùng có tam giác mạch trồng và nở nhiều nhất cách thị xã Hà Giang hơn 100 km.

Vào đúng thời điểm mùa cưới, nhiều cặp cô dâu, chú rể tìm đến chụp ảnh làm album.

Những em nhỏ dân tộc đẹp hồn nhiên giữa đồng hoa.

Tinh nghịch kết những cành hoa thành vòng tròn quấn quanh cổ.

Loài hoa này vươn cao, trổ hoa, kết hạt, tàn.

Cận cảnh một khóm hoa.

Một nhiếp ảnh gia say mê sáng tác.

Hoa tam giác mạch không chỉ đẹp mà còn được người dân tộc dùng hạt làm thức ăn cho gia súc. Quả của cây cũng có thể xay ra thành bột trộn với ngô dùng để nấu rượu. Theo một người dân nơi đây, một sào ruộng có thể thu hoạch được hơn 20 kg quả tam giác mạch.

Quân Sam

http://canhdepvietnam.blogspot.com/

Đẹp dịu dàng mùa hoa gạo trên cao nguyên đá

Vùng cao Hà Giang hấp dẫn với kiến trúc và phong tục đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Sự kết hợp hài hòa giữa con người, đá và hoa nơi cao nguyên đá này có sức cuốn hút rất lớn đối với khách du lịch.

Mỗi mùa, đá nơi đây được tô điểm bởi rất nhiều loại hoa đẹp với đủ sắc màu: trắng muốt hoa mận, hoa mơ, hoa lê, sắc đỏ hồng hoa đào, những cánh đồng hoa tam giác mạch trắng phớt tím hồng hồng hay hoa cải vàng rực rỡ. Và tháng 3 là mùa của Hoa gạo (còn gọi là hoa Mộc Miên, Pơ Lang) Tất cả tạo nên một vẻ đẹp tự nhiên hiếm có chỉ thấy ở những vùng núi cao như vùng cao nguyên đá Hà Giang.

Theo Zing

http://canhdepvietnam.blogspot.com/

Sắc màu chợ phiên trên cao nguyên đá

Ai từng đặt chân tới mảnh đất địa đầu tổ quốc Hà Giang đều không thể nào quên những phiên chợ người dân tộc họp duy nhất một ngày trong tuần.

Quang cảnh chợ phiên Đồng Văn họp ngày chủ nhật hàng tuần.

Chợ phiên Đồng Văn trước kia họp tại khu vực này, chợ được xây dựng bằng đá từ thời Pháp khoảng năm 1920. Nay, chợ đã đã được di dời sang địa điểm mới cách đó 200m. Ký ức về phiên chợ cổ Đồng Văn chỉ còn là hoài niệm.

Chợ phiên là nét văn hóa độc đáo của Hà Giang mỗi tuần họp một lần, có những phiên chợ chỉ họp vào ngày con giáp hay còn gọi là chợ lùi, chẳng hạn chợ trước họp vào chủ nhật thì sang tuần kế tiếp sẽ họp vào thứ hai như: Chợ Lũng Phìn họp ngày Dần và ngày Thân, chợ Xà Phìn (Đồng Văn) họp ngày Tỵ và ngày Hợi…

Ngày nay, chợ thường họp vào thứ bảy hoặc chủ nhật và bắt đầu từ rất sớm.

Gian hàng thổ cẩm sặc sỡ màu sắc được làm từ chính bàn tay đồng bào dân tộc nơi đây.

Chợ phiên Đồng Văn, nơi trao đổi giao thương hàng hóa, nông sản của đồng bào 17 xã trong huyện nên mặt hàng khá đa dạng.

Bánh ngô, một loại bánh chỉ có tại phiên chợ vùng cao. Bánh làm từ bột ngô có vị chua chua, thơm để ăn với lẩu thắng cố.

Thợ sửa đồng hồ tại chợ phiên Mèo Vạc.

Những người đàn ông luôn coi đây là cơ hội gặp mặt quây quần quanh bàn rượu và nồi thắng cố (một thứ đặc sản làm từ ngựa chỉ có ở phiên chợ vùng cao) để rồi say ngất tại chợ hoặc nằm ngả lưng đâu đó trên đường về nhà.

Người người đến chợ không chỉ để giao thương trao đổi buôn bán hàng hóa, họ còn gặp mặt hàn huyên nói chuyện sau một tuần lao động mệt nhọc.

Dãy hàng hương tại chợ phiên Mèo Vạc.

Dãy hàng ăn bao gồm nhiều đặc sản của đồng bào dân tộc nơi đây.

Hàng xén, gian hàng tưởng chừng chỉ thấy ở không gian chợ đồng bằng bắc bộ cũng có mặt tại chợ phiên Mèo Vạc.

Chợ phiên sẽ luôn là nét văn hóa không thể tách rời trong tâm thức người già và trẻ nhỏ thuộc cộng đồng các dân tộc vùng cao nguyên đá Đồng Văn, Hà Giang.

Theo Zing

http://canhdepvietnam.blogspot.com/